Wat is een Bitcoin halving?

Bij een Bitcoin halving, ook wel bitcoin block halving genoemd, halveert het netwerk het aantal nieuwe Bitcoin dat miners als block rewards per blok ontvangen voor het toevoegen van een nieuw bitcoin block aan de blockchain. De halvering vindt plaats na elke 210.000 blokken, wat gemiddeld neerkomt op eens per vier jaar. In andere woorden: het aantal nieuwe bitcoin dat per blok wordt uitgegeven, wordt elke vier jaar gehalveerd. Dit proces zorgt ervoor dat de uitgifte van nieuwe bitcoins steeds langzamer verloopt en waarborgt dat er nooit meer dan 21 miljoen Bitcoin in omloop komen.

De meest recente Bitcoin halving vond plaats in april 2024. Sinds dat moment ontvangen miners niet langer 6,25 BTC per blok, maar nog slechts 3,125 BTC. Dat lijkt een technisch detail, maar het is een fundamenteel onderdeel van hoe Bitcoin werkt.

Of je nu net begint met crypto of al langer actief bent, de Bitcoin halving is een van de belangrijkste gebeurtenissen binnen het netwerk. Het raakt de uitgifte van nieuwe BTC, de rol van miners en de dynamiek van vraag en aanbod. In dit artikel leggen we stap voor stap uit wat een Bitcoin halving is, hoe het mechanisme werkt en waarom dit moment relevant is voor jou.

Hoe werkt de Bitcoin halving?

De Bitcoin halving is geen gebeurtenis waar iemand op een knop voor drukt. Het is een vast onderdeel van het protocol en verloopt volledig automatisch. Het mechanisme zorgt ervoor dat nieuwe BTC op een voorspelbare en gecontroleerde manier worden uitgegeven, met een vast aantal bitcoins als maximumvoorraad van 21 miljoen.

Zo werkt het proces in de praktijk.

• Mining en blockbeloning. Miners controleren transacties op het netwerk en voegen nieuwe blokken toe aan de blockchain. Om een nieuw blok toe te voegen, moeten zij een complexe cryptografische puzzel oplossen. Als vergoeding ontvangen zij een blockbeloning in de vorm van nieuw geminte Bitcoin. Bij elke block reward komen nieuwe munten in circulatie; zo komen nieuwe bitcoins op de markt.

• Vast aantal blocks. Het netwerk telt het aantal geminde blokken. Na elke 210.000 blokken verlaagt het protocol automatisch de blockbeloning. Dit gebeurt gemiddeld eens per vier jaar.

• Halvering van de beloning. Bij elke halving wordt de beloning per blok exact gehalveerd. Hierdoor neemt het aantal nieuwe bitcoins dat per blok wordt uitgegeven na elke halving af. Dit patroon ligt vast in de code en verandert niet.

• Kunstmatige schaarste. Doordat nieuwe BTC steeds langzamer in omloop komen, neemt de schaarste geleidelijk toe. Dit onderscheidt Bitcoin van fiatgeld, waarbij de geldhoeveelheid flexibel kan worden uitgebreid.

Wanneer was de laatste Bitcoin halving?

De laatste halvering van Bitcoin vond plaats op 19 april 2024. Dit was de vierde halvering sinds de start van het Bitcoin-netwerk en, net als eerdere halveringen, volledig vastgelegd in het protocol.

De eerste bitcoin werd gemined in 2009, maar de eerste halving (ook wel 'eerste halvering' of 'eerste halving' genoemd) vond plaats in 2012. Tijdens deze gebeurtenis werd de blockbeloning voor miners voor het eerst gehalveerd, wat een belangrijke mijlpaal was in het Bitcoin-ecosysteem en leidde tot een aanzienlijke prijsstijging. De tweede halvering volgde in 2016, waarbij opnieuw een halvering van de beloning plaatsvond en de prijs van Bitcoin opnieuw sterk steeg. De derde halvering vond plaats in 2020, in een periode die ook werd beïnvloed door de COVID-19-pandemie, wat zorgde voor extra volatiliteit op de markt. De laatste halvering in 2024 heeft opnieuw grote invloed gehad op de prijs en de marktvolatiliteit van Bitcoin.

Eerdere halveringen hebben historisch gezien geleid tot significante prijsstijgingen en veranderingen in het gedrag van miners en de markt. Na elke halvering ontvingen miners minder BTC per block, terwijl het netwerk technisch bleef functioneren zoals bedoeld. Tegelijkertijd nam de aandacht voor Bitcoin rond deze momenten vaak toe, zowel binnen de crypto community als daarbuiten.

Wanneer is de volgende Bitcoin halving?

De volgende bitcoin halvering wordt naar verwachting in 2028 bereikt, zodra het netwerk blockhoogte 1.050.000 aantikt. In tegenstelling tot veel andere gebeurtenissen heeft een bitcoin halving geen vaste kalenderdatum. Het moment waarop de halvering plaatsvindt, is volledig afhankelijk van het aantal geminede blokken.

Gemiddeld wordt er elke tien minuten een nieuw block toegevoegd aan de blockchain. In de praktijk kan dit tempo iets versnellen of vertragen, afhankelijk van de totale rekenkracht op het netwerk, ook wel de hashrate genoemd. Wanneer de hashrate stijgt, worden blocks sneller gemined en komt het moment waarop de halvering plaatsvindt eerder. Daalt de hashrate, dan schuift het halveringsmoment juist iets op. Daarom werken veel tools met schattingen die voortdurend worden bijgewerkt.

Bij de volgende halvering daalt de blockbeloning van 3,125 BTC naar 1,5625 BTC per block. Daarmee neemt de uitgifte van nieuwe Bitcoin opnieuw af en wordt het aanbod verder beperkt.

Waarom is de Bitcoin halving belangrijk?

De Bitcoin halving is een cruciale gebeurtenis die een centrale rol speelt in het aanbod en de prijs van Bitcoin. Het mechanisme bepaalt hoe nieuwe BTC worden uitgegeven en hoe het aanbod zich op lange termijn gedraagt. Door de halving komen er steeds minder nieuwe bitcoins op de markt, wat de schaarste vergroot en de dynamiek van vraag en aanbod beïnvloedt.

Voor jou als investeerder of gebruiker is dit relevant om meerdere redenen.

• Beperkt aanbod. Door elke halving komen er steeds minder nieuwe Bitcoin in omloop. Dit creëert een structureel schaars aanbod en speelt een cruciale rol in de prijsontwikkeling van deze cryptovaluta.

• Bescherming tegen inflatie. In tegenstelling tot fiatgeld, waarvan de geldhoeveelheid door een centrale bank zoals de Federal Reserve kan worden uitgebreid, ligt de uitgifte van Bitcoin vast in de code. De halving beperkt zo de inflatie van het netwerk.

• Prikkel voor miners. De blockbeloning motiveert miners om rekenkracht beschikbaar te stellen. Zo blijft het netwerk veilig en stabiel via het proof of work mechanisme.

• Invloed op marktgedrag. Historisch gezien gingen halvingmomenten vaak samen met veranderingen in koers, handelsvolume en investeerderssentiment. Investeerders spelen rond deze momenten een belangrijke rol, omdat zij inspelen op mogelijke koersstijgingen en hun strategieën aanpassen aan de marktdynamiek.

• Voorspelbaar monetair beleid. Omdat halvings vooraf zijn vastgelegd, weten deelnemers precies hoe de uitgifte van Bitcoin zich ontwikkelt. Dit draagt bij aan transparantie en vertrouwen.

Let bij bitcoin kopen altijd op de huidige bitcoin koers en doe goed eigen onderzoek voordat je investeert in cryptovaluta, gezien de volatiliteit en risico’s van deze markt.

Effecten van de Bitcoin halving op de markt

Een Bitcoin halving verandert de verhouding tussen vraag en aanbod binnen het netwerk. Tijdens een halving wordt de block reward, oftewel de beloning die miners ontvangen voor het toevoegen van een nieuw blok aan de blockchain, gehalveerd. Hierdoor neemt het aantal bitcoins dat in circulatie komen na elke halving af, wat de schaarste vergroot. De block rewards worden dus steeds kleiner, waardoor de snelheid waarmee nieuwe BTC ontstaan verder afneemt. Dit verlaagt de inflatie en vergroot de schaarste, omdat er uiteindelijk nooit meer dan 21 miljoen bitcoins zullen bestaan. Zodra alle 21 miljoen bitcoins zijn gemined, zullen er geen nieuwe bitcoins meer in circulatie komen via mining, en verdienen miners alleen nog aan transactiekosten. 

Deze veranderingen hebben invloed op verschillende aspecten van de markt.

• Verwachtingen vóór de halving. Veel beleggers anticiperen op een mogelijke prijsstijging op langere termijn en positioneren zich al ruim voor het halvingmoment.

• Toegenomen volatiliteit. Rond een halving nemen koersschommelingen vaak toe. Dit komt mede door speculatie en veranderende verwachtingen.

• Effect op andere crypto assets. Omdat Bitcoin een leidende rol speelt binnen de cryptomarkt, bewegen andere coins en tokens vaak mee met de BTC koers.

• Relevantie voor ETF’s en beleggingsproducten. Producten die de Bitcoin koers volgen, zoals ETF’s en certificaten, reageren direct op veranderingen in de markt rond een halving.

Effecten van de Bitcoin halving op de Bitcoin koers

De Bitcoin halving beïnvloedt de koers van BTC doordat het aanbod afneemt en de verwachtingen van marktdeelnemers veranderen. Deze effecten zijn meestal zichtbaar in de periode rond het halvingmoment.

Veelvoorkomende koerspatronen zijn.

• Voor de halving. Verwachtingen van hogere prijzen leiden vaak tot een toename van aankopen en een stijgende koers.

• Na de halving. Doordat er minder nieuwe BTC bijkomen, kan het beperkte aanbod de prijs ondersteunen of verder laten stijgen.

• Korte termijn schommelingen. De volatiliteit rond het halvingmoment ligt vaak hoger dan in rustige marktperiodes.

• Langere termijn trends. In eerdere cycli volgde op een halving regelmatig een langere periode van koersgroei.

• Psychologisch effect. De halving versterkt het beeld van Bitcoin als schaars digitaal bezit, wat invloed heeft op het sentiment in de markt.

Effecten van de Bitcoin halving op miners

Sinds de Bitcoin halving in april 2024 bedraagt de beloning voor miners 3,125 BTC per blok. Dat betekent dat de inkomsten van miners per blok in één keer zijn gehalveerd, terwijl vaste kosten zoals energieverbruik, onderhoud en hardware gelijk blijven. Voor sommige miners wordt het daardoor lastiger om winstgevend te blijven.

• In de praktijk reageren miners verschillend op een halving. Minder efficiënte miners kunnen hun activiteiten verminderen of volledig stoppen. Andere miners investeren juist in efficiëntere apparatuur of lagere energiekosten om concurrerend te blijven.

• De snelheid waarmee nieuwe blokken worden toegevoegd verandert niet structureel. Het Bitcoin netwerk past de mining moeilijkheid automatisch aan op basis van de totale hashrate. Hierdoor ontstaat er gemiddeld nog steeds elke 10 minuten een nieuw blok. Dit mechanisme zorgt ervoor dat het netwerk ook na een halving stabiel blijft functioneren.

• Veel miners bereiden zich al vóór een halving voor. Ze passen hun strategie aan in afwachting van mogelijke koersveranderingen, omdat een lagere uitgifte van nieuwe BTC op middellange termijn invloed kan hebben op de prijs.

Welke effecten hadden eerdere Bitcoin halvings?

Terugkijkend heeft elke Bitcoin halving duidelijke gevolgen gehad voor zowel het netwerk als de markt. De eerste halving, ook wel de eerste halvering genoemd, vond plaats in 2012 en markeerde een belangrijk keerpunt: de block rewards voor miners werden gehalveerd, wat leidde tot een aanzienlijke prijsstijging. De tweede halvering volgde in 2016, opnieuw met een sterke impact op de waarde van Bitcoin. De derde halvering vond plaats in 2020, in een periode waarin externe factoren zoals de COVID-19-pandemie ook meespeelden. De laatste halvering was op 19 april 2024 en had opnieuw grote invloed op de prijs en marktvolatiliteit. Door de halvering van de block rewards verandert de balans tussen aanbod en vraag, met zichtbare effecten op koers, mining en marktgedrag.

Korte en middellange termijn effecten.

In de weken en maanden vóór een halving nam de belangstelling vaak toe, doordat beleggers speculeerden op een stijgende koers op langere termijn. Kort na het halvingmoment volgde regelmatig een periode van verhoogde volatiliteit, gedreven door herpositionering en nieuwe marktverwachtingen. Op middellange termijn lieten eerdere halveringen sterke prijsbewegingen zien, zoals na de eerste halving in 2012, de tweede halvering in 2016 en de derde halvering in 2020.

Effecten op aanbod en vraag. 

Bij elke halving nam de hoeveelheid nieuw uitgegeven BTC verder af doordat de block rewards werden gehalveerd. In meerdere perioden steeg de vraag, vooral in de fases waarin de koers aantrok. Bitcoin werd steeds vaker gezien als een schaars, deflatoir digitaal bezit met eigenschappen van een waardeopslag. Halvingmomenten versterkten speculatief gedrag en beïnvloedden het marktsentiment. Toegenomen media aandacht zorgde tijdelijk voor bredere zichtbaarheid van Bitcoin buiten de crypto community.

Effecten op miners. 

De lagere block rewards dwongen miners hun kostenstructuur en rendement opnieuw te beoordelen. Minder efficiënte miners verlieten het netwerk. Grotere en efficiëntere miners bleven actief en droegen bij aan de stabiliteit van het netwerk. De hashrate liet na eerdere halveringen soms schommelingen zien, maar stabiliseerde zich door de automatische aanpassing van de mining moeilijkheid.

Wat gebeurt er als de laatste Bitcoin is gemined?

Naar verwachting wordt rond het jaar 2140 de laatste Bitcoin gemined. Satoshi Nakamoto, de bedenker van Bitcoin, heeft het protocol zo ontworpen dat de laatste satoshi – de kleinste eenheid van een Bitcoin, vernoemd naar Nakamoto – vermoedelijk rond 2140 wordt gemined. Vanaf dat moment stopt de uitgifte van nieuwe BTC volledig. Het Bitcoin netwerk blijft echter actief. Miners ontvangen dan geen blockbeloning meer, maar verdienen hun vergoeding uitsluitend via transactiekosten die gebruikers betalen.

Tot dat moment blijft elke halving de blockbeloning verder verlagen, totdat deze uiteindelijk naar nul gaat. Ook zonder nieuwe Bitcoin blijven miners transacties valideren en het netwerk beveiligen. Dat zorgt ervoor dat Bitcoin technisch blijft functioneren, terwijl het aanbod definitief vastligt.

Door deze opzet blijft Bitcoin structureel schaars en deflatoir, zelfs wanneer alle coins al in omloop zijn.

Leren op Bitpanda

Bitpanda is de plek om meer vertrouwen en kennis op te bouwen. Of je nu net begint of je kennis wilt verdiepen, wij hebben de artikelen die je helpen om je kennis te vergroten en die je helpen om weloverwogen beslissingen te nemen.

Weet je niet waar te beginnen? Ontdek deze populaire artikelen:

• Leren traden: Hoe Werkt Het Handelen in Crypto?

• Wat is staking?

• Wat is het verschil tussen crypto zoals Bitcoin en fiatvaluta?

• Hoe werkt automatisch beleggen?

Dit artikel wordt verspreid voor informatieve doeleinden en mag niet worden opgevat als een aanbod of aanbeveling. Het is geen investeringsadvies en kan dit ook niet vervangen. Bitpanda geeft geen verklaringen of garanties met betrekking tot de nauwkeurigheid en volledigheid van de hierin opgenomen informatie. Investeren brengt risico's met zich mee. Je kunt al het geld dat je investeert verliezen.